Waxaa kaletoo la mid ah (Quwatul-Fahmi) fahamka bani aadamka Ilaahay (سبحانه وتعلي) waa u qeybiyay, isku faham ma ahan.

Tusaale ahaan;

Hadal inteena meesha fadhiga hada dhexdeena laga sheegay baa nina uu sirtiisa iyo dulucdiisa iyo ujeedada laga leeyahay fahmi kara, nine meela soke iyo daahir uun buu ka fahmi wax kale uusan ka fahmi karin.

Sida fahamka bani aadamka Ilaahay (سبحانه وتعلي) ugu qaybiyay ayay Saxaabadana ugu qaybsaneyd, laakiin hadana dadka iyaga ugu siteen xaga fahamka iyo garashada iyo aqoonta iyaguna waa kala horeeyeen.

Waxaa intaa dheer Saxaabadu {رضوان الله عليه} aad waxay ugu dadaali jireen inay quraanka tafsiirkiisii iyo macnahiisii ay fahmaan,

1. Cabdullaahi Ibnu Mascuud {رضي الله عنه}
2. Cabdullaahi Ibnu Cabaas {رضي الله عنهم}
3. Ubay Ibn Kacab {رضي الله عنه}
4. iyo A-Immatul Arbaca

… iyo rag fara badan baa soo guuriyay tafsiir aad u fara badan oo aan la koobi kareynin oo Nabiga (صل الله عليه وسلم) qaar laga soo guuriyay, qaarna ishtihaadkooda iyaga ay ku fasiray.

Cabdullahi Ibnu Mascuud {رضي الله عنه} waxaa laga weriyay oo yiri:

 ‘’Ilaahay baan ku dhaartay buu yiri isaga cidaan ahayn aan xaq lagu caabudinee, aayadi ma soo degin kitaabka Ilaahay ka mid ah, ilaa hadey soo degto waxaan ogahay cidday ku soo degtay, iyo meeshay ku soo degtayba waan garanhaya, hadaan ogahay cid uun iga qaoon badan Ilaahay (سبحانه وتعلي) kitaabkiisa, gaadiidka iyo geeluna ay gaari karaan waa tegi lahaa buu yiri.’’

Wuxuu tilmaamayaa cid uu tuhunsan yahay inaysan jirin, oo uu isleeyahay marka waa kaaga cilmi badan yahay Ilaahay (سبحانه وتعلي) kitaabkiisa. Maxaa yeelay Nabiga (صل الله عليه وسلم) saabiqiintiis ayuu ka mid yahay, tafsiirkii Nabiga (صل الله عليه وسلم) iyo quraanka culuumtiisa ragii aad u xambaaray buu ahaa Cabdullaahi Ibnu Mascuud {رضي الله عنه} Saxaabadana intooda kale sidaas ayay ahaayeen.

Waxaa kaloo ay dheer yihiin Saxaabada dadka intooda kale, sheygii soo dega oo ay macnahiisa bartaan wey ku dhaqmi jireen. Sheygana markaad ku dhaqanto oo aad fuliso oo camal uu kuu noqdo fahamkiisana waa kuu baxaayaa. Markuu yahay uun nadari shey afka aad ka sheegto markuu yahay ama shey un aad iska fahamsan tahay iyo markaad dhaqan geliso waxaa ka fahmi ogtahay, markii sheygu dhaqan kuu noqdo.

Tusaale:

Hada salaada hadii la inoo sharxo soo ma fahmin…? Aad beynu u fahmi, laakiin marmar sidaas nin aan xajka tegin xajka u sharax (faham guud) inuu ka qaato ma ehee sida salaada u fahmi maayo, maxaa yeelay, waayo salaada wuu shaqan geliyay wuu sameeyay si fiican ayuu u fahmay.

Sheyga markaad sameyso oo aad dhaqan geliso ayaad fahamkiis si fiican u qaadan.

Saxaabada {رضي الله عنهم} baa waxay ahaayeen aayad quraana markey macnaheeda gartaan wey ku dhaqmi jireen.

Wuxuu leeyahay (Cabduraxmaan as-Sulami) taabici weeye waxaa inoo waramay buu leeyahay ragii qur’aanka na baray oo Saxaabada Nabiga (صل الله عليه وسلم) waxay inoo sheegeen inay Nabigu (صل الله عليه وسلم) quraanka ka aqrisan jireen, tobon aayadood markay bartaan ma aysan talaabin jirin ilaa ay ku camal falaan, cilmiga tobonkaa aayadood ku jira.